Lijst van waterwerken en technieken
die zijn gemaakt en gebruikt door de Watermeesters

Hierboven de Afsluitdijk in Noord-Holland. De afsluitdijk verbindt Noord-Holland en Friesland en sloot de vroegere Zuiderzee af.

• afsluitingen/dammen            
• afwatering
• baggerwerk
• bodembescherming
• bouwmaterialen
• breuksteen
• deltawerken (meer info)
• dijken
• droogmakerij
• estuaria
• gemalen
• geotechniek
• getijberekening
• golven
• grondwater

Hierboven een kleidijk met een muralt muurtje ergens in het landschap in de provincie Zeeland.

Nederland is een dijkenland. De allereerste waterwerken waren de dijken. Men denkt dat de oudste dijk van Nederland in Vlaardingen ligt. De eerste dijken waren aarden wallen. Deze werden gemaakt van de materialen die men in de buurt kon vinden. Dit waren  dikwijls stenen, klei, zand en veen. Deze dijken moesten het water tegenhouden. De watermeesters van vroeger waren monniken, boeren en later ingenieurs met wel of geen opleiding aan een Technische Universiteit. 

Hieronder worden enkele bijzondere dijken genoemd, waarbij ook een watermeester aan is gekoppeld. Nederland telt xxx dijken, waar waterschappen de zorg over hebben. In het Hoogwaterbeschermingsprogramma werken de waterschappen samen met Rijkswaterstaat om deze dijken voor de komende jaren op voldoende hoogte te houden.

Het reguliere onderhoud en inspectie van de dijken moet worden gedaan door  de waterschappen. Zo worden de dijken extra gecontroleerd bij hoogwatersituaties, droogtes en hevige regenval.

Grote dijkversterkingstrajecten vinden plaats in samenwerking met de waterschappen en Rijkswaterstaat in het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HwBP). Voor meer info ga naar deze pagina. 

Hierboven een oude kaart van de aanleg van de Nieuwe Waterweg ten behoeve van de ontwikkeling van de Rotterdamse haven.

• havendammen
• havens
• hydrografische metingen
• ijsgang
• irrigatie
• kademuren
• kanalen
• landaanwinning
• meetinstrumenten
• modelonderzoek
• morfologie
• NAP (Normaal Amsterdams Peil)

Hierboven een zandsuppletie ergens aan de Nederlandse kust. Deze suppleties zijn nodig om de kustlijn te beschermen.

Rijkswaterstaat werkt aan het versterken van de kust met het aanbrengen van zand. Daarnaast is het inspecteren van de bodemligging van vaarwegen, vaargeulen en geulwanden, havenbodems, ankergebieden maar ook aan plassen, nevengeulen, kribvakken, oevers en uiterwaarden langs de rivieren belangrijk. De metingen worden uitgevoerd in de Waddenzee, Zeeuwse Delta, de grote rivieren en kanalen, IJssel- en Markermeer, de Randmeren en op (delen van) de Noordzee.

Vele watermeesters lieten metingen verrichtten om op basis van deze data maatregelen te nemen. Johan van Veen deed in de jaren '30 van de vorige eeuw onderzoek naar de morfologie van de kust 'Onderzoekingen in den Hoofden', waarbij het Kanaal tussen Frankrijk en Engeland werd onderzocht. 

Hierboven een oude luchtfoto van de Maasnormalisatie. Deze maatregel werd genomen na de overstromingen in 1925. Aan dit plan heeft Cornelis Willem Lely (de zoonvan Cornelis Lely) gewerkt. Er is lang nagedacht over maatregelen om de overlast van water in dit gebied te verhelpen.

• oeververdediging
• overstromingen
• rivierafvoer
• riviermorfologie
• rivierwerken
• sluizen (overzicht sluizen van Nederland) 
• stormvloeden
• stormvloedkeringen
• strandhoofden
• verzilting
• vloeistofmechanica

Hierboven de Volkeraksluizen (Deltawerk) bij Willemstad. Bij Standaardbuiten ligt nog een bijzondere in het landschap verborgen sluis: Keenesluis, de enige sluis van de wereld waar een scheprad heeft gedraaid. De sluis is in 2019 gerestaureerd.