Rampnacht in Stellendam 

In de nacht van 31 januari op 1 februari 1953 werd Stellendam getroffen door een verwoestende stormvloed. Een zware noordwesterstorm en springtij zorgden ervoor dat het water ongekend hoog opliep. Dijken begaven het en het water stroomde met geweld het land binnen. Ook rond Stellendam braken op meerdere plaatsen de dijken door. Op Goeree-Overflakkee ontstonden vijftien zogenoemde stroomgaten: grote gaten in de dijken waardoor het water vrij in en uit kon stromen. Deze krachtige stroming sleet de gaten steeds verder uit en maakte herstel moeilijk.

Via deze doorbraken langs onder meer het Haringvliet en de omliggende polders werd het gebied in korte tijd overspoeld. Huizen liepen vol, straten verdwenen onder water en bewoners moesten vluchten naar zolders en daken om te overleven. De stroomgaten bleven nog lange tijd openstaan en vormden ook na de storm een groot probleem. Pas na dagen tot maanden konden ze worden gedicht. De ramp kostte in Stellendam tientallen mensen het leven en liet diepe sporen achter. Op verschillende plaatsen herinneren stroomgatzuilen vandaag de dag aan de plekken waar het water in 1953 door de dijken brak.

Impact en hulp

De hulpverlening in en rond Stellendam kwam direct na de rampnacht op gang, maar werd sterk bemoeilijkt doordat grote delen van het gebied onder water stonden en wegen onbruikbaar waren. Lokale bewoners begonnen zelf al met reddingsacties met boten, waarna al snel de brandweer, het leger, de Koninklijke Marine en het Rode Kruis het werk overnamen. Mensen werden van daken en zolders gehaald en opgevangen in scholen, kerken en bij gastgezinnen buiten het rampgebied.

Het dichten van de dijkgaten, de zogenoemde stroomgaten, was een langdurig proces. Door de sterke stroming en het getij konden deze niet meteen worden afgesloten. In de loop van het voorjaar en de zomer van 1953 werden de meeste kleinere doorbraken gedicht, maar de grootste gaten bleven langer open en werden pas later in 1953 en soms begin 1954 definitief gesloten.

5 jaarlijkse herdenking

De herdenking van de Watersnoodramp van 1953 in Stellendam vindt elk jaar plaats rond 1 februari en bestaat uit een ingetogen en gezamenlijke plechtigheid. Inwoners, nabestaanden, scholen en vertegenwoordigers van gemeente en waterschap komen samen bij het monument in het dorp. Vaak begint de herdenking met een stille tocht door het dorp, gevolgd door een bijeenkomst waarbij verhalen worden gedeeld, namen van slachtoffers worden genoemd en kransen en bloemen worden gelegd.

Het moment van stilte om 14.11 uur – het tijdstip waarop de ramp in 1953 in het gebied voelbaar werd – vormt een belangrijk onderdeel van de herdenking. Daarbij wordt gezamenlijk twee minuten stilgestaan bij de slachtoffers en de impact van de ramp op Stellendam en omgeving. De plechtigheid wordt vaak afgesloten met het spelen van de Taptoe en een defilé langs het monument, waarbij inwoners persoonlijk bloemen kunnen leggen.

De herdenking is daarmee niet alleen een moment van herinnering, maar ook van verbondenheid binnen de gemeenschap, waarin jong en oud samen de geschiedenis levend houden.

• {naam}

Binnen het dorp en gemeente

• Dorpsraad Stellendam
• Streekarchief Voorne - Putten en Goeree-Overflakkee
• Fanfare de Hoop

Binnen Zeeland en daarbuiten:

• Watersnoodmuseum

Boeken over de ramp in Stellendam:

• De watersnoodramp; Kees Slager
• Ooggetuigen van de watersnood, Willem van der Ham

Webpagina's en artikelen over de ramp in Stellendam

• https://www.eilandennieuws.nl/algemeen/algemeen/26174/stellendam-herdenkt-watersnoodramp-van-1953-met-stille-tocht-
• Ooggetuigen van Stellendam, Naar Toen, IZI-travel
• Watersnood door kinderogen, Streekarchief GO
• Stellendam herdenkt Watersnoodramp van 1953 met stille tocht en kranslegging
  Artikel over de jaarlijkse herdenking bij het monument in Stellendam en de betrokkenheid van inwoners.
• Herdenking Watersnoodramp 1953 in Stellendam (FlakkeeNieuws)
  Verslag van een herdenkingsbijeenkomst met aandacht voor de slachtoffers en impact op het dorp.
• Watersnoodwandeling door Stellendam (Eilanden-Nieuws)
  Beschrijving van een historische wandeling langs plekken die herinneren aan de ramp en waterhoogtes in het dorp.
• Watersnoodroute door Stellendam (Streekmuseum Goeree-Overflakkee)
  Artikel over een educatieve route langs “kunstkruimels” en locaties die de ramp van 1953 zichtbaar maken.
• Watersnoodwandelingen in Stellendam – geschiedenis en impact
  Informatie over rondleidingen door het dorp en verhalen van inwoners over de rampnacht.
• Gevolgen van de Watersnoodramp in Stellendamse kerk
  Beschrijving van hoe het water in 1953 tot meer dan 3 meter hoogte in gebouwen stond en langdurige schade veroorzaakte.
• https://creators.spotify.com/pod/profile/omroeparchipel/embed/episodes/Watersnoodwandelingen-houden-herinnering-aan-Ramp-van-1953-levend-in-Stellendam-e3e5chs/a-acedt9q
• Groot Goeree-Overflakkee, muziekuitvoering

• OBS de Stellegors
• Christelijke school Het Kompas
• CNS Zomerland

• Hervormde Kerk (PKN) – Kerkhoflaan
• Gereformeerde Kerk (PKN) – Kerkhoflaan 2
• Beth-El Kerk (Hersteld Hervormde Gemeente) – Bosschieterstraat