De watersnoodramp in Ouderkerk aan den IJssel

gemeente Krimpenerwaard

Historische vereniging Ouderkerk aan den IJssel Hoogheemraadschap van schieland en de krimperwaard

Projectbeschrijving

Dit project heeft als doel om het dorp Ouderkerk aan den IJssel actief te betrekken bij de herdenking van 75 jaar Watersnoodramp 1953. Het dorp waar weliswaar geen slachtoffers vielen, maar ternauwernood is voorkomen dat dit toch gebeurde

Samen met scholen, verenigingen en inwoners willen we laten zien hoe belangrijk het is om een ramp te herdenken, te luisteren naar ooggetuigen en te leren van het verleden. Met deze kennis kunnen ook nieuwe generaties bijdragen aan een veilige toekomst, in de geest van waterdeskundige Johan van Veen.

Door middel van creatieve activiteiten zoals kunst, muziek en gezamenlijke bijeenkomsten willen we verbinding, troost en hoop brengen – voor Ouderkerk aan den IJssel, de gemeente Krimpenerwaard en de hele Delta.

Wij werken samen met diverse partners in dit project en zijn nog op zoek naar nieuwe partners en sponsoren.

Het verhaal van de ramp in Ouderkerk aan den IJssel

Watersnoodrampnacht

Ook bij Ouderkerk aan den IJssel ging het mis. Daar brak de dijk langs de Hollandsche IJssel door, waardoor een groot gat ontstond van ongeveer veertig meter breed. Het water stroomde met enorme kracht de polder in, vergelijkbaar met een waterval. Huizen raakten zwaar beschadigd of stortten in, en twee inwoners kwamen om het leven.

De situatie was zeer gevaarlijk, omdat het water verder het binnenland in kon stromen. Als de doorbraak niet snel was gedicht, had een groot deel van Zuid-Holland kunnen overstromen, met mogelijk veel grotere gevolgen voor dichtbevolkte gebieden.

Gelukkig werd snel ingegrepen. Bij laag water werden schepen in het gat van de dijk gelegd en met zandzakken verstevigd. Hierdoor kon de doorbraak nog dezelfde dag worden afgesloten. Deze snelle actie voorkwam dat het water verder oprukte en wordt gezien als beslissend om een nog grotere ramp te voorkomen.

Herdenking ramp

Vroeg in de ochtend van 1 februari 1953 gebeurde waar iedereen al bang voor was: de dijk brak door en het woeste water stroomde met grote kracht de polder in. Een deel van de dijk spoelde weg, waardoor een gat van ongeveer veertig meter ontstond. Het water kwam met zo’n kracht naar binnen dat het leek op een waterval.

Bij eb werden twee oude schepen, die toch al gesloopt zouden worden, in het gat gevaren. Met behulp van honderden zandzakken wisten bewoners en militairen de dijk weer te dichten. Dankzij deze snelle actie kon worden voorkomen dat het water verder het land instroomde.

Toch had de ramp tragische gevolgen. Een huis dat tegen de dijk aan was gebouwd, stortte in door de enorme kracht van het water. De bewoners, broer en zus Rijkaart, kwamen daarbij om het leven.

Een stukje verderop langs de dijk, bij de oude gereformeerde kerk, staat een gedenkbord dat herinnert aan de watersnoodramp. Dit bord, geplaatst door de gemeente Krimpenerwaard, vertelt het verhaal van de ramp van uur tot uur en is voorzien van foto’s.

Kijkend schuin vanachter de kerk op de doorbraak

Namen van 2 slachtoffers in Ouderkerk aan den IJssel

	Naam	Achternaam	Geslacht	Geboren	Leeftijd
1	Cornelis Pieter	Rijkaart	Man	30-06-1877	87 jaar
2	Geertje	Rijkaart	Vrouw	2-11-1889	ntb

bron: www.deramp.nl

Stroomgat

Foto van het stroomgat te Ouderkerk a/d IJssel. Onderaan deze dijk woonden broer en zus Rijkaart. Zij verdronken beiden als gevolg van de dijkdoorbraak.

Betrokkenen uit / nabij Watersnoodramp Ouderkerk aan den IJssel

Binnen het dorp en gemeente

Binnen Zuid-Holland en daarbuiten:

Watersnoodmuseum

Voorstel programma Ouderkerk aan den IJssel (nog te bespreken met partijen in Ouderkerk aan den IJssel)

01 | april - december 2026

Verkenningen en voorbereidingen

Bespreking met relevante partijen, in bijzonder:

Burgemeesters van de gemeente Krimpenerwaard
betrokken ambtenaren van de gemeente Krimpenerwaard
Historische vereniging Ouderkerk aan den IJssel
Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard

02 | januari - november 2027

Concretiseren programma voor 2027

Verder uitwerken realistisch programma waar betrokken partijen achter staan en aan willen meewerken en daarbij verkrijgen van de benodigde financiën en realiseren van de beoogde producten.

Historische Vereniging Ouderkerk aan den IJssel:
- verzamelen foto's
Stichting Blauwe Lijn

03 | Januari 2027

Project Ouderkerk ad IJssel - scholen en inwoners | januari 2027

Uitvoeren van onderdelen van het educatie- en participatiepakket '75 jaar na de Watersnoodramp' en de 'opstellen van Ouderkerk aan den IJssel' van de ramp en de toekomst van de ouderen en jongeren uit het dorp. Dit in samenwerking met de betrokken partijen op de drie basisscholen in Ouderkerk aan den IJssel.

Gastlessen op scholen met onderdelen van 75 jaar na de watersnood-pakket
Inwonersbijeenkomst met jongeren en ooggetuigen
Wandeling en vaartocht
Herdenking 2027 van de ramp
Muziekvoorstelling

05 | 1 februari 2028

Herdenking van de Watersnoodramp in Ouderkerk aan den IJssel

Leerlingen en inwoners van de gemeente Ouderkerk aan den IJssel herdenken de watersnoodramp 1953 en blikken vooruit om komende jaren mee te denken over de toekomst van hun Delta.

06 | 1 februari 2028

Nationale herdenking van de watersnoodramp 1953 | Ouwerkerk (ZL)

Minimaal 2 leerlingen van de gemeente Ouderkerk aan den IJssel gaan naar de nationale herdenking en vertegenwoordingen de gemeente Ouderkerk aan den IJssel.

Presentatie van het boek 'Watertoekomst van de Delta' aan de hoogwaardigheidsbekleder ter plaatse.

Verhalen, boeken, artikelen etc. over de ramp in Ouderkerk aan den IJssel

Boeken over de ramp in Ouderkerk:

De watersnoodramp; Kees Slager
Capelle aan den IJssel en de Ramp van '53 (P. Weyling) – Focus op de regio Hollandsche IJssel.
De Ramp (Kees Slager) – Standaardwerk met gedetailleerde reconstructies van de dijkdoorbraak
Verhalen over de watersnood 1953 (R. Valkenburg) – Persoonlijke verhalen uit de Krimpenerwaard.

Webpagina's en artikelen over de ramp in Ouderkerk aan de IJssel

Scholen in Ouderkerk aan den IJssel

Basisscholen

Koningin Wilhelminaschool
OBS De Schakel
PCBS. Koningin Juliana

Inwoners in Ouderkerk aan den IJssel die de ramp nog hebben meegemaakt

{naam}

Kerken in Ouderkerk aan den IJssel

Dorpskerk
Hersteld Hervormde Kerk
Rozenlaankerk
Oosterkerk (voormalig)

Watersnoodramp 1953 - Ouderkerk aan den IJssel

Tijdens de Watersnoodramp van 1953 was er een dijkdoorbraak in Ouderkerk aan den IJssel. Piet Mourik, toen 14 jaar oud, woonde vlakbij die plek waar de dijk doorbrak en vertelt nu wat er allemaal gebeurde voor, tijdens en na de doorbraak. Foto's in de video: Historische vereniging Ouderkerck op d'IJssel.

Herdenkingsconcert 65 jaar na de watersnoodramp 1953

De Watersnoodramp van 1953 was donderdag precies 65 jaar geleden. Om dit te herdenken was er 's avonds een concert in sporthal De Walvis in Krimpen aan de Lek. Daar werkten 150 muzikanten van drie orkesten uit de Krimpenerwaard aan mee: Muziekvereniging Concordia Krimpen aan den IJssel, Muziekvereniging Lekkerkerk en Muziekvereniging Crescendo Krimpen aan de Lek. Trompet solist Teus Nobel speelde het Requiem van Eric Vloeimans met begeleiding van de drie gezamenlijke orkesten. Het muziek programma ging vergezeld van films en achtergrondbeelden. Van het concert heeft RTV Krimpenerwaard een compilatie gemaakt.